پلی سوربات

پلی سوربات‌ها یا همان استرهای پلی اکسی اتیلن سوربیتان با افزودن اکسید اتیلن به استرهای اسید چرب سوربیتان سنتز می‌شوند. این امولسیفایرهای غیریونی آب دوست، عوامل ضد بیاتی بسیار موثری هستند و بنابراین در طیف گسترده‌ای از محصولات نانوایی استفاده می‌شوند.

انواع پلی سوربات‌ها

پلی سوربات‌ها دسته‌ای از امولسیفایرها هستند که معمولاً با اعداد خاصی مشخص می‎شوند، مانند پلی سوربات20، پلی سوربات40، پلی سوربات60 و پلی سوربات80. هر یک از این ترکیبات دارای خواص و کاربردهای متمایزی هستند:

پلی سوربات20 (E432)

• معمولاً در صنایع آرایشی و بهداشتی و دارویی استفاده می‌شود.
• در محصولات مراقبت شخصی مانند لوسیون‌ها، کرم‌ها و شامپوها یافت می‌شود.
• در برخی از محصولات غذایی مانند محصولات پخت و نان به کار می‌رود.

پلی سوربات40 (E434)

• در صنایع لبنی و تولید بستنی، به عنوان امولسیفایر و تثبیت کننده استفاده می‌شود.
• در فرمولاسیون‌های دارویی خاصی یافت می‌شود.

پلی سوربات60 (E435)

• در محصولات پخت و نان و مارگارین استفاده می‌شود.
• در برخی از محصولات آرایشی و مراقبت شخصی یافت می‌شود.

پلی سوربات80 (E433)

• به طور گسترده در صنعت داروسازی به عنوان یک عامل حل کننده استفاده می‌شود.
• در محصولات غذایی مختلف مانند سس سالاد و بستنی یافت می‌شود.
• در محصولات آرایشی بهداشتی، به ویژه در کرم‌ها و لوسیون‌ها استفاده می‌شود.

تولید پلی سوربات‌ها

پلی سوربات‌ها از سه ماده خام اصلی تولید می‌شوند:

• سوربیتول: یک الکل قندی مشتق شده از گیاه (عمدتاً ذرت یا تاپیوکا) است. از آنجایی که سوربیتول یک جامد است، تولیدکنندگان معمولاً از سوربیتول 70 تا 80 درصد در محلول آب برای سهولت کار استفاده می‌کنند.
• اسید چرب: پلی سوربات‌های قدیمی از اواسط دهه 1900 عمدتاً از اسیدهای چرب مشتق شده از حیوانات تولید می‌شدند. با این حال، در 3 دهه گذشته، صنعت به سمت اسیدهای چرب مشتق شده از گیاهان گرایش داشته است. بسته به پلی سوربات مورد نظر، منبع اسید چرب متفاوت است؛ به عنوان مثال، PS20 از 40 تا 60 درصد اسید لوریک سنتز می‌شود که معمولاً از روغن نارگیل یا هسته خرما به دست می‌آید. در حالی که PS80 از اسید اولئیک مشتق شده از روغن نارگیل، نخل یا روغن آفتابگردان به دست می‌آید.
• اتیلن اکسید: به تشکیل جزء پلی اتیلن اکسید پلی سوربات‌ها کمک می‌کند.

پلی سوربات20

Polysorbate 20  یا Tween 20 یک عامل امولسیون کننده پرکاربرد در صنایع مختلف است. سورفکتانتی که معمولا در صنایع غذایی، محصولات مراقبت شخصی و محصولات آرایشی بهداشتی استفاده می‌شود. در صنایع غذایی، پلی سوربات20 به عنوان امولسیفایر برای مخلوط کردن روغن و مواد مبتنی بر آب در محصولاتی مانند سس و بستنی استفاده می‌شود. این امولسیفایر به ایجاد بافتی صاف و یکدست کمک می‌کند و از جدا شدن روغن و آب جلوگیری می‌کند. علاوه بر این، از آن به عنوان یک افزودنی برای بهبود ماندگاری محصولات غذایی استفاده می‌شود، زیرا می‌تواند از رشد باکتری‌ها و کپک‌ها جلوگیری کند. پلی سوربات20، همچنین یک سورفکتانت، امولسیفایر و حل کننده در صنعت آرایشی و بهداشتی است. کارکردهای مختلفی از جمله بهبود حلالیت روغن در آب، تثبیت امولسیون‌ها، جلوگیری از ترسیب و عمل به عنوان یک عامل مرطوب کننده دارد. به طور کلی در محصولات پخت و نان، محصولات لبنی و بستنی معمولاً از این ماده شیمیایی مفید استفاده می‌کنند.

خواص فیزیکوشیمیایی پلی سوربات20

• فرمول مولکولی: C₁₉H₃₇O₅
• غیر یونی
• سوربیتان مونولورات اتوکسیله
• مایع شفاف و مایل به زرد
• محلول در آب و الکل

پلی سوربات 40

پلی سوربات 40 در صنایع مختلف از جمله صنایع غذایی، آرایشی و بهداشتی، دارویی و نساجی کاربردهای فراوانی دارد؛ به عنوان یک امولسیفایر یا سورفکتانت برای کمک به مخلوط کردن روغن و آب در لوازم آرایشی و محصولات مراقبت شخصی استفاده می‌شود. در مواد غذایی به عنوان امولسیفایر در نوشیدنی‌ها، محصولات نانوایی و فرآورده‌های گوشتی استفاده می‌شود. همچنین به عنوان یک عامل حل کننده برای ویتامین‌های محلول در چربی و یک تثبیت کننده برای محصولات لبنی استفاده می‌شود. در صنایع آرایشی و بهداشتی از آن به عنوان امولسیفایر و پخش کننده در لوسیون‌ها، کرم‌ها و پمادها استفاده می‌شود. در صنعت داروسازی به عنوان سورفکتانت برای فرمولاسیون‌های تزریقی و به عنوان مرطوب کننده برای قرص‌ها و کپسول‌ها استفاده می‌شود. همچنین، در صنعت نساجی، می‌توان از آن به عنوان یک عامل مرطوب کننده، پخش کننده و امولسیفایر برای رنگ‌ها و رنگدانه‌ها استفاده کرد.

خواص فیزیکوشیمایی پلی سوربات 40

• فرمول مولکولی: C₂₆H₅₀O₁₀
• چگالی: 1.08 گرم در میلی لیتر
• محلول در آب، اتانول، متانول، اتیل استات و استون
• نامحلول در چربی‌های معدنی و گیاهی
• مایع ویسکوز لیمویی و نارنجی رنگ با بوی خفیف

پلی سوربات 60

پلی سوربات 60 بخشی از خانواده امولسیفایرهای معروف به پلی سوربات‌ها است که از سوربیتول و اسیدهای چرب مشتق می‌شوند. امولسیفایر پلی سوربات 60 معمولا در مواد غذایی، آرایشی و بهداشتی و دارویی استفاده می‌شود. داشتن هر دو خصوصیت آب دوست و آب گریز، آن را به یک امولسیفایر موثر تبدیل می‌کند. پلی سوربات 60 یک افزودنی است که در محصولات غذایی (سس و محصولات پخت و نان) به دلیل خاصیت امولسیون کنندگی استفاده می‌شود. دسرهای منجمد، بستنی و محصولات لبنی از جمله مواد غذایی هستند که حاوی پلی سوربات 60 هستند. علاوه بر این، از آن به عنوان یک افزودنی در برخی از محصولات آرایشی و بهداشتی و مراقبت شخصی استفاده می‌شود. پلی سوربات 60، با HLB حدود 14، تعادلی بین حلالیت آب و روغن ایجاد می‌کند؛ بنابراین برای فرمولاسیون‌هایی که نیاز به ترکیبی هماهنگ از هر دو ویژگی دارند ایده‌آل است.

خواص فیزیکوشیمایی پلی سوربات 60

• فرمول مولکولی: C₂₂H₄₂O₈
• جرم مولی: 434 گرم بر مول
• سنتر شده از اسید اولئیک و سوربیتول
• غیر یونی
• پلی سوربات 60 یک مونو استئارات است، در حالی که پلی سوربات 65 یک تری استئارات است.

پلی سوربات 80

پلی سوربات 80 معمولاً در مواد غذایی، محصولات آرایشی بهداشتی و فرمولاسیون‌های دارویی به عنوان حل کننده، تثبیت کننده، سورفکتانت و امولسیفایر استفاده می‌شود. با HLB حدود 15، پلی سوربات 80 غالبا آب دوست است. می‌توان از آن به عنوان عامل کف کننده برای ایجاد اسپوم یا هوا استفاده کرد. پلی سوربات 80 در بستنی، بافتی صاف و نرم ایجاد می‌کند و همچنین مقاومت بستنی را در برابر ذوب افزایش می‌دهد. همچنین برای جلوگیری از تجمع پروتئین استفاده می‌شود. طیف گسترده‌ای از فرمولاسیون‌های دارویی حاوی پلی سوربات 80 هستند: آمیودارون، ویتامینK، اتوپوزید، واکسن‌های مختلف، بیوتراپی‌های پروتئین و اریتروپویتین موجود است.

خواص فیزیکوشیمایی پلی سوربات 80

• فرمول مولکولی: C₆₄H₁₂₄O₂₆
• محلول در آب
• غیر یونی
• سنتز شده از اسید اولئیک و سوربیتان اتوکسیله
• مایع ویسکوز زرد تا کهربایی